Dijital Dönüşümün Eşiğinde: Gazetecilik ve Yapay Zekâ Üzerine Derinlemesine Bir Oturum

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından düzenlenen 2. Uluslararası Yapay Zekâ ve Hipermedya Sempozyumu kapsamındaki önemli oturumlardan biri olan “Online Platform Üzerinden Gazetecilik ve Yapay Zekâ”, 10:00–12:40 saatleri arasında gerçekleştirildi. Oturum, dijital gazetecilik ile yapay zekâ teknolojileri arasındaki çok katmanlı ilişkiyi sorgulayan kapsamlı tartışmalara ev sahipliği yaptı.

Haber: Baran Turan

Prof. Dr. Selami Özsoy, Arş. Gör. Sadullah Bağ ve Deniz Feyza Tokdemir moderatörlüğünde yürütülen oturum, gazetecilik mesleğinin geleceğine dair umut, kaygı ve eleştirel düşüncelerin bir arada sunulduğu, alanın hem teorik hem pratik bağlamda zenginleştiği bir zemine dönüştü.

Algoritmalar, Etik Sorular ve Haberciliğin Evrimi

Dr. Tolga Tellan, oturumun açılış sunumunda dijitalleşen habercilik pratiklerini algoritmalar ve yapay zekâ bağlamında ele aldı. Medya içeriklerinin algoritmalar tarafından şekillendirildiği yeni bir çağın kapılarının aralandığını vurgulayan Tellan, bu durumun hem içerik üretimini hem de okur davranışlarını nasıl etkilediğini örneklerle ortaya koydu. “Algoritmalar sadece içerik seçmez, aynı zamanda hangi gerçekliğin dolaşıma gireceğine de karar verir,” şeklindeki ifadesi, oturum boyunca sıkça atıfta bulunulan bir düşünce haline geldi.

Öğr. Gör. Dr. Öznur Nalçınkaya, gazeteciliğin geleceğini otomatikleştirilmiş içerik üretimi bağlamında tartıştı. Rutin haberlerin yapay zekâ ile üretilmesi sürecinde editoryal kontrolün yitirilme riski, içerik homojenliği ve özgünlük sorunu gibi önemli meseleleri gündeme taşıdı. Sunum, “robot gazetecilik” olgusunun etik boyutlarına da temas ederek dinleyicilerde derinlemesine düşünceler uyandırdı.

Dr. Öğr. Üyesi Olga Untila Kaplan, gazeteciliğin “entropisi” kavramı üzerinden ele alınmasıyla dikkat çekti. Yapay zekâ teknolojilerinin haberin doğruluğu, güvenilirliği ve çeşitliliği üzerindeki etkisini felsefi ve yapısal bir yaklaşımla irdeledi. Sunumu, hem teorik derinliği hem de farklı bir kavramsal çerçeve sunması açısından öne çıktı.

Uygulamalar, Deneyimler ve Yerel Yansımalar

Sevgi Pilgi, doktora tez çalışmasından hareketle yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik mesleğinde halihazırda nasıl kullanıldığını sundu. Metin üretimi, görüntü analizi ve içerik öneri sistemlerinin pratik örneklerle incelendiği bu sunum, AI araçlarının sahadaki reel karşılıklarını göstermesi bakımından işlevseldi.

Arş. Gör. Halil Saç ve Prof. Dr. Nurcan Töreli, gazetecilikte yapay zekâya dair pesimist ve optimist yaklaşımları eleştirel bir süzgeçten geçirerek değerlendirdi. Sunum, teknolojik determinizm ile insan-merkezli etik arasında sıkışan gazetecilik anlayışının çıkmazlarına ışık tuttu. “Yapay zekâ ne kadar özerk olmalı, insan müdahalesi nereye kadar geri çekilebilir?” gibi sorular, interaktif bir tartışma ortamı yarattı.

Muhammet Erdem Duru, yerel gazetecilik bağlamında AI araçlarının kullanımını incelediği sunumda, özellikle küçük ölçekli haber merkezlerinin teknolojik dönüşüme dair yaşadığı zorlukları, umutları ve kuşkuları paylaştı. Sahaya dair gerçek deneyimler, bu alanın çoğu zaman göz ardı edilen yönlerini görünür kıldı.

Yeni Kuşak Gazeteciliğe Yönelik Öğrenci Perspektifleri

Semih Baykal, Bolu’daki yerel medya örnekleri üzerinden yapay zekâ uygulamalarının haber üretimine katkısını değerlendirdi. Bu yerel bağlamlı sunum, bölgesel medyanın dijitalleşme sürecine dair önemli ipuçları sunarak, “küresel teknolojiler yerelde nasıl uyarlanır?” sorusunu gündeme getirdi.

Kevser Yeşilyurt, veri gazeteciliği ile yapay zekâ arasındaki ilişkiyi fırsatlar ve riskler temelinde analiz etti. Büyük veri kaynaklarının AI aracılığıyla işlenmesiyle elde edilen haberlerin doğruluğu, denetlenebilirliği ve erişilebilirliği üzerine yürütülen tartışma, özellikle genç gazeteci adayları için yön gösterici oldu.

Gazetecilik Mesleği Yeniden Tanımlanıyor mu?

Bu oturumda sunulan tebliğler, gazeteciliğin mesleki sınırlarının yeniden çizilmekte olduğunu ortaya koydu. İçerik üretiminin hızlandığı ancak denetim ve etik süreçlerin belirsizleştiği bir dönemde, yapay zekânın medya ekosistemine getirdiği olanaklar kadar tehditler de tartışıldı.

Katılımcılar, gazetecilik mesleğini sadece bir haber üretim süreci değil, aynı zamanda bir etik sorumluluk alanı olarak görme konusunda birleşti. Yapay zekâ destekli gazetecilik, yalnızca teknolojik bir dönüşüm değil; aynı zamanda epistemolojik bir kırılma olarak değerlendirildi.